ระบบสายดินคืออะไร?
ระบบสายดิน (Grounding / Earthing) คือการต่อส่วนที่เป็นโลหะของอุปกรณ์ไฟฟ้าลงสู่ดิน เพื่อให้กระแสไฟฟ้ารั่วไหลลงดินอย่างปลอดภัย เป็นหัวใจของความปลอดภัยทางไฟฟ้าที่หลายโรงงานมองข้าม
หน้าที่หลักของสายดิน
- ป้องกันไฟดูด — เมื่อไฟรั่วลงโครงโลหะ กระแสไหลลงดินแทนที่จะผ่านคน
- ปกป้องอุปกรณ์ — ระบายแรงดันเกินจากฟ้าผ่าหรือเสิร์จ
- ให้ระบบป้องกันทำงาน — ช่วยให้เบรกเกอร์/ฟิวส์ตัดวงจรได้เร็วเมื่อเกิดลัดวงจรลงดิน
- อ้างอิงศักย์ไฟฟ้า — รักษาแรงดันระบบให้เสถียร
ประเภทของการต่อลงดิน
- System Grounding — การต่อลงดินของระบบไฟฟ้า (จุดนิวทรัล)
- Equipment Grounding — การต่อลงดินของเปลือกอุปกรณ์ ตู้ MDB โครงเครื่องจักร
- Lightning Protection — ระบบล่อฟ้าและสายดินป้องกันฟ้าผ่า
ค่าความต้านทานดิน (Ground Resistance) เท่าไหร่ถึงปลอดภัย?
ค่าความต้านทานของหลักดินยิ่งต่ำยิ่งดี เพราะกระแสจะไหลลงดินได้สะดวก
| ประเภทงาน | ค่าความต้านทานดินที่แนะนำ |
|---|---|
| ระบบไฟฟ้าทั่วไป | ไม่เกิน 5 โอห์ม |
| ระบบที่ต้องการความมั่นใจสูง | ไม่เกิน 1 โอห์ม |
| ระบบป้องกันฟ้าผ่า | ไม่เกิน 10 โอห์ม |
หมายเหตุ: อ้างอิงตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย (วสท.) และข้อกำหนดของการไฟฟ้า
วิธีตรวจวัดค่าความต้านทานดิน
ใช้เครื่อง Earth Resistance Tester (Earth Tester) ด้วยวิธี Fall of Potential (3-Point Method) โดยปักหลักทดสอบเสริมในดินเป็นระยะ แล้ววัดค่าความต้านทาน ควรวัดในช่วงที่ดินแห้งเพื่อให้ได้ค่าที่แย่ที่สุด (Worst Case)
ปัจจัยที่ทำให้ค่าความต้านทานดินสูง
- ดินแห้ง / ดินทราย — นำไฟฟ้าได้น้อย
- หลักดินสั้นหรือผุกร่อน
- จุดต่อหลวมระหว่างสายดินกับหลักดิน
- หลักดินน้อยเกินไปสำหรับขนาดระบบ
วิธีปรับปรุงระบบสายดิน
- เพิ่มจำนวนหลักดินและต่อขนานกัน
- ใช้สารลดความต้านทานดิน (Ground Enhancement)
- ฝังหลักดินให้ลึกถึงชั้นดินที่มีความชื้น
- ตรวจสอบและขันแน่นจุดต่อสายดินทุกปี
ระบบสายดินควรได้รับการตรวจวัดและรับรองประจำปีควบคู่กับการตรวจรับรองระบบไฟฟ้า ทีมวิศวกรของเราให้บริการตรวจวัดค่าความต้านทานดินพร้อมออกรายงานรับรองโดยสามัญวิศวกรไฟฟ้า
บริการที่เกี่ยวข้อง
บริษัท ทีดี ไทย เอ็นจิเนียริ่ง (TD Thai Engineering) ให้บริการ PM หม้อแปลงไฟฟ้า บำรุงรักษาหม้อแปลง ตรวจรับรองระบบไฟฟ้าประจำปี ตรวจสอบระบบไฟฟ้า ตรวจไฟฟ้าโรงงานและอาคาร ตรวจไฟฟ้าด้วย Thermo Scan และออกแบบ Single Line Diagram รับรองโดยสามัญวิศวกรไฟฟ้า ตามกฎหมาย พร้อมจัดทำรายงานส่งกรมโรงงานและกรมสวัสดิการฯ
